مدارس خصوصی و غیردولتی در ایران و جهان
مدرسه خصوصی مدرسهای است که بر خلاف یک مدرسه دولتی توسط دولت اداره یا تأمین نمیشود. به مدرسه خصوصی گاهاً مدرسه مستقل نیز گفته می شود. مدارس خصوصی از نظر مالی مستقل هستند و نیازهای مالی خود را از طریق شهریه ای که از دانش آموزان دریافت می کنند، برطرف می کنند. مدرسه خصوصی معمولا دارای هیئت مدیره می باشد که بر فعالیت ها، برنامه های آموزشی، نیازهای مالی و شهریه های دریافتی و ... نظارت و مدیریت می کند.
در برخی از مدارس خصوصی، دانشآموزان ممکن است واجد شرایط دریافت بورس تحصیلی باشند، بطوریکه دریافت بورس تحصیلی، هزینه شهریه را کاهش میدهد، دریافت بورس تحصیلی بستگی به استعدادها یا تواناییهای دانشآموز دارد مانند بورسیه ورزشی، بورسیه هنر، بورس تحصیلی دانشگاهی، و همچنین به حمایت های دولت بستگی دارد که همچین بورسیه های تحصیلی را ایجاد و در اختیار دانش آموزان قرار دهد.
تقریباً یک خانواده از هر 10 خانواده ایالات متحده در قرن گذشته فرزندان خود را در مدارس خصوصی ثبت نام کرده اند.
در بریتانیا و چندین کشور مشترک المنافع دیگر از جمله استرالیا و کانادا، مدرسه خصوصی فقط در آموزشی ابتدایی و متوسطه وجود دارد و تقریباً به هیچ عنوان دانشگاه خصوصی یا سایر موسسات عالی خصوصی وجود ندارد.
آموزش خصوصی در آمریکای شمالی طیف وسیعی از فعالیت های آموزشی را در بر می گیرد، از موسسات پیش دبستانی تا سطح عالی. شهریه سالانه در مدارس از هیچ در مدارس به اصطلاح «بدون شهریه» تا بیش از 45000 دلار در چندین مدرسه مقدماتی نیوانگلند متغیر است.

مدارس خصوصی در استرالیا
در استرالیا، مدارس خصوصی، عمدتاً توسط شورای مدرسه یا هیئت مدیره منتخب مستقل اداره میشوند و طیف گستردهای از آموزش ها را ارائه میکنند. بعضی از مدارس خصوصی توسط مؤسسات مذهبی اداره می شوند، بعضی از مدارس خصوصی بصورت بین اللملی اداره می شوند، بعضی از مدارس بر اساس نوع تربیت خاصی اداره می شوند مانند مدارس والدورف-اشتاینر و همچنین بعضی از مدارس خصوصی برای نیازهای خاص دانش آموزانی را تربیت می کنند مانند مدارس ویژه.
استرالیا یکی از خصوصی ترین سیستم های آموزشی در جهان را دارد که 30 درصد دانش آموزان ابتدایی و بیش از 40 درصد دانش آموزان متوسطه در مدارس خصوصی تحصیل می کنند. مدارس کاتولیک، نسبت قابل توجهی از کل ثبت نام ها را تشکیل می دهند (نزدیک به 15٪) و معمولاً به عنوان یک بخش مدرسه در دسته وسیعی از مدارس خصوصی در نظر گرفته می شوند که اغلب هزینه های کمتری نسبت به مدارس خصوصی پروتستان دریافت می کنند.
مدارس خصوصی استرالیا با مدارس سایر کشورها متفاوت است زیرا دولت استرالیا به همه مدارس از جمله مدارس خصوصی بودجه می دهد. بودجه ای که به بخش مدارس خصوصی اعطا می شود، 40 درصد از بودجه ای است که برای مدارس دولتی پرداخت می شود، مابقی آن از طریق شهریه ها و کمک های مالی والدین تأمین می شود. هزینه های مدارس خصوصی می تواند از کمتر از 100 دلار در ماه تا 2000 دلار و بالاتر باشد که این رقم بستگی به مقطع آموزشی، اندازه مدرسه، و موقعیت اجتماعی-اقتصادی جامعه مدرسه متفاوت باشد.
مدارس خصوصی در کانادا
در سال 1999، 6/5 درصد از دانشآموزان کانادایی در مدارس خصوصی ثبت نام کردند، که برخی از آنها مدارس مذهبی هستند، از جمله مدارس مسیحی، یهودی و اسلامی. برخی از مدارس خصوصی در کانادا در کلاس جهانی در نظر گرفته می شوند، به ویژه برخی از مدارس شبانه روزی با سابقه طولانی و درخشان هستند. مدارس خصوصی گاهی بحثبرانگیز بودهاند، به طوری که برخی در رسانهها و وزارت آموزش استان انتاریو ادعا میکنند که دانشآموزان ممکن است از مدارس خصوصی، نمرات بالا را خریداری کنند.
مدارس خصوصی در فنلاند
در فنلاند، آموزش توسط مدارس دولتی، شهرداری و خصوصی انجام می شود. برای واجد شرایط بودن برای دریافت بودجه عمومی، همه مدارس باید مجوزی از وزارت آموزش و پرورش و فرهنگ دریافت کنند که مطابق با برنامه درسی ملی و استانداردهای آموزشی باشد. در حالی که آموزش به طور کلی رایگان است، مدارسی که به زبان هایی غیر از زبان های رسمی فنلاند (به عنوان مثال به زبان انگلیسی) آموزش ارائه می دهند ممکن است هزینه های کمی دریافت کنند.
همچنین مدارس خصوصی بدون مجوز وجود دارند که از هیچ برنامه درسی ملی پیروی نمی کنند و بودجه دولتی دریافت نمی کنند. گواهی های اخذ شده از چنین موسساتی به عنوان مدرک معتبر تحصیلی شناخته نمی شوند.
در سال 2018، مدارس خصوصی 3 درصد از مؤسسات آموزش ابتدایی و 9 درصد از مؤسسات آموزش عالی را تشکیل می دادند. همه دانشگاه های علمی کاربردی یا متعلق به شرکت ها یا بنیادهای خصوصی یا شهرداری هستند. برخی از دانشگاه های خصوصی در فنلاند بدون مجوز قانونی فعالیت می کنند و تحت نظارت وزارت آموزش و پرورش و فرهنگ نیستند. فارغ التحصیلان این دانشگاه ها باید همانند کسانی که مدارک خارجی دارند، مراحل تأیید را طی کنند.
مدارس خصوصی در آلمان
دو نوع مدرسه خصوصی در آلمان وجود دارد، مدارس جایگزین و مدارس کمکی. همچنین در آلمان کالج ها و دانشگاه های خصوصی وجود دارد، اما مانند انگلستان، اصطلاح مدرسه خصوصی تقریباً هرگز برای دانشگاه ها یا سایر موسسات عالی استفاده نمی شود.
مدارس خصوصی در ایتالیا
در ایتالیا آموزش عمدتاً دولتی است. حدود یک پنجم مدارس خصوصی هستند و از هر 10 دانش آموز ایتالیایی یک نفر در آن شرکت می کند. قانون اساسی ایتالیا بیان می کند که آموزش باید به مدت حداقل 8 سال عمومی، رایگان و اجباری باشد.
مدارس خصوصی در هند
در هند، مدارس خصوصی را مدارس مستقل می نامند، اما از آنجایی که برخی از مدارس خصوصی از دولت کمک مالی دریافت می کنند، می تواند یک مدرسه کمکی یا بدون کمک باشد. بنابراین، به معنای دقیق، یک مدرسه خصوصی یک مدرسه مستقل بدون کمک است. در این تعریف فقط دریافت کمک مالی در نظر گرفته می شود نه زمین خریداری شده از دولت با نرخ یارانه ای. اداره مدارس در اختیار دولت اتحادیه و دولت ایالتی است زیرا آموزش در فهرست همزمان موضوعات قانونگذاری در قانون اساسی آمده است. رویه این بوده است که دولت اتحادیه، جهت گیری های گسترده سیاستی را ارائه دهد در حالی که ایالت ها قوانین و مقررات خود را برای اداره بخش ایجاد می کنند. از جمله، این امر همچنین منجر به تشکیل 30 هیئت امتحانی مختلف یا مرجع علمی شده است که برای گواهی پایان تحصیل، امتحانات را برگزار می کنند.
مدارس خصوصی در اندونزی
مدارس خصوصی را می توان در سراسر اندونزی یافت. تمام مدارس خصوصی در اندونزی توسط بنیادها تاسیس شده اند. برای هزینه های آموزش و پرورش توسط دولت یارانه پرداخت نمی شود. تفاوت بین مدارس خصوصی و مدارس دولتی به هر مدرسه بستگی دارد. هر مدرسه خصوصی سیاستهای دولت اندونزی را اعمال میکند و همه مدارس خصوصی فرصت فعالیتهای بیشتر فرهنگی یا ورزشی را میدهند. بسیاری از مدارس خصوصی در اندونزی نیز تحت تأثیر ادیان (اسلام، مسیحی، کاتولیک، هندو، بودا) هستند. اما مدارس خصوصی ملی نیز وجود دارند که تحت تأثیر مذهب نیستند بلکه برنامه خاصی دارند.
مدارس خصوصی در ایرلند
در ایرلند، تعریف مدرسه خصوصی با کشورهای دیگر متفاوت است و تمایز دقیق تر بین مدارس شهریه دار و مدارس غیر شهریه است. این به این دلیل است که تقریباً 85٪ از همه مدارس به دلیل اینکه در اختیار دولت نیستند، مدارس خصوصی هستند. کلیسای کاتولیک رومی بزرگترین مالک مدارس در ایرلند است و سایر مؤسسات مذهبی، بقیه مدارس خصوصی را در اختیار دارند. با این وجود، علیرغم اینکه اکثریت قریب به اتفاق مدارس تحت مالکیت موسسات خصوصی هستند، اکثریت زیادی از تمام هزینه های آنها، از جمله حقوق معلمان، توسط دولت ایرلند پرداخت می شود. تعداد کمی از مدارس خصوصی ایرلند شهریه دریافت می کنند.
مدارس خصوصی در لبنان
در لبنان اکثریت قریب به اتفاق دانشآموزان در مدارس خصوصی تحصیل میکنند که اکثر آنها متعلق به کلیسای مارونی هستند و اداره میشوند. مدارس دولتی وجود دارند، اما تنها درصد کمی از جمعیت در این سازههای قدیمی که بیشتر آنها در اواسط قرن بیستم ساخته شدهاند، شرکت میکنند. استانداردهای آموزشی در لبنان بسیار بالاست، اما فقط کسانی که توانایی مالی دارند در این مدارس یافت می شوند. این یک مسئله بزرگ است زیرا نه تنها باری را بر دوش والدین و خانوادههای جوانتر تحمیل میکند، بلکه مانع از آن میشود که افراد خاصی از پتانسیل کامل خود استفاده کنند. لبنان از یک سیستم مختلط غیرمعمول استفاده می کند که سیستم های فرانسوی، انگلیسی و آمریکایی گاهی اوقات در یک مرکز در هم تنیده شده اند. تا سال 2015، تقریباً 85 درصد از فارغ التحصیلان دبیرستان به دانشگاه ادامه دادند.
مدارس خصوصی در مالزی
پس از استقلال مالزی در سال 1957، دولت به همه مدارس دستور داد که اموال خود را تسلیم کنند و در سیستم مدارس ملی ادغام شوند. در چنین سیستمی، دولت تنها مسئول برنامه درسی مدارس و پرسنل آموزشی است.
مدارس خصوصی در نپال
در بخش عمده ای از نپال، آموزش ارائه شده توسط دولت های ایالتی از نظر فنی در رده "مدارس دولتی" قرار می گیرد. آنها توسط فدرال یا ایالت تامین می شوند و هیچ هزینه ای ندارند یا حداقل هزینه دارند.
دسته دیگر مدارس مدارسی هستند که توسط افراد خصوصی، سازمان های خصوصی و گروه های مذهبی اداره می شوند و به طور جزئی یا کامل تامین می شوند. مدارسی که بودجه دولتی را می پذیرند، مدارس کمکی نامیده می شوند. بودجه مدارس خصوصی "بدون کمک" به طور کامل توسط احزاب خصوصی تامین می شود. استاندارد و کیفیت آموزش بسیار بالاست. از نظر فنی، این مدارس به عنوان مدارس خصوصی طبقه بندی می شوند، اما بسیاری از آنها نام "مدرسه عمومی" را به آنها اضافه کرده اند (به عنوان مثال، مدرسه عمومی گلکسی در کاتماندو). اکثر خانواده های طبقه متوسط فرزندان خود را به چنین مدارسی می فرستند، مدارسی که ممکن است در شهر خودشان یا دور از شهر باشند، مانند مدارس شبانه روزی. رسانه آموزش انگلیسی است، اما به عنوان یک درس اجباری، نپالی یا زبان رسمی ایالت نیز تدریس می شود. آموزش پیش دبستانی بیشتر به مهدکودک های محله سازمان یافته محدود می شود.

مدارس خصوصی در هلند
در هلند بیش از دو سوم مدارس دولتی به طور مستقل عمل می کنند و بسیاری از این مدارس به گروه های مذهبی مرتبط هستند. برنامه ارزیابی بین المللی دانش آموزان، که توسط OECD هماهنگ شده است، آموزش در هلند را به عنوان نهمین بهترین در جهان در سال 2008 رتبه بندی می کند که به طور قابل توجهی بالاتر از میانگین OECD است.
مدارس خصوصی در نیوزیلند
تا آوریل 2014، 88 مدرسه خصوصی در نیوزلند وجود داشت که برای حدود 28000 دانش آموز یا 3.7٪ از کل جمعیت دانش آموزی نیوزلند جوابگو بود. تعداد مدارس خصوصی از اواسط دهه 1970 کاهش یافته است، زیرا بسیاری از مدارس خصوصی تصمیم گرفتند بخاطر مشکلات مالی ناشی از تغییرات در تعداد دانش آموزان یا اوضاع اقتصادی، به مدارس دولتی تبدیل شوند. مدارس ادغام شده دولتی خصوصیت ویژه مدارس خصوصی خود را حفظ می کنند و در ازای اینکه مجبورند مانند یک مدرسه دولتی عمل کنند، بودجه دولتی دریافت می کنند. آنها باید برنامه درسی دولتی را تدریس کنند، آنها باید معلمان ثبت نام شده را استخدام کنند، و نمی توانند شهریه دریافت کنند. مدارس خصوصی تقریباً به طور کامل از طریق شهریه پرداخت شده، توسط والدین دانش آموزان تأمین می شوند، اما برخی از یارانه های دولتی دریافت می کنند.
مدارس خصوصی در عمان
عمان تعدادی مدارس مختلط خصوصی مستقل با شهرت بینالمللی را حفظ میکند و اکثریت آنها موسسات دستور زبان خصوصی آموزشی هستند که کلاسیک فراتر از لاتین و یونانی را ارائه میدهند و شامل مطالعات ادبی باستانی سانسکریت، عبری و عربی میشوند. موارد قابل توجه عبارتند از آکادمی بریتانیایی آمریکایی، مدرسه بریتانیایی مسقط، مکتب پاکستان مسقط، مدرسه هندی الغبره و مدرسه سلطان.
مدارس خصوصی در فیلیپین
در فیلیپین، بخش خصوصی ارائه دهنده عمده خدمات آموزشی بوده است و حدود 7.5 درصد از ثبت نام های ابتدایی، 32 درصد از ثبت نام های متوسطه و حدود 80 درصد از ثبت نام های دوره سوم را به خود اختصاص داده است. مقررات دولتی در سالهای اخیر به آموزش خصوصی انعطافپذیری و استقلال بیشتری داده است.
طرح پیمانکاری خدمات آموزشی دولت، کمک مالی برای شهریه و سایر هزینه های مدرسه دانش آموزانی را که به هر دلیلی نتوانسته اند در مدارس دولتی ثبت نام کنند، فراهم می کند. مکمل شهریه برای دانشآموزانی که در دورههای اولویتدار در برنامههای پس از متوسطه، از جمله دورههای فنی و حرفهای ثبتنام کردهاند، اختصاص داده میشود. کمک مالی دانشجویی آموزش خصوصی برای فارغ التحصیلان دبیرستانی مستضعف، اما مستحق، که مایل به ادامه تحصیلات کالج/فنی در کالج ها و دانشگاه های خصوصی هستند، در دسترس قرار می گیرد.
مدارس خصوصی در پرتقال
در پرتغال، مدارس خصوصی به طور سنتی توسط مهاجران خارجی و دیپلماتها به منظور تأمین نیازهای آموزشی آنها راهاندازی میشد. مدارس خصوصی پرتغالی زبان در شهرهای اصلی پرتغال گسترده هستند. مدارس خصوصی بینالمللی عمدتاً در لیسبون، پورتو، براگا، کویمبرا و کوویلا، و در سراسر منطقه پرتغالی آلگاروه و در منطقه خودمختار مادیرا متمرکز شدهاند.
مدارس خصوصی در سنگاپور
در سنگاپور، دانشآموزان میتوانند پس از امتحان پایان تحصیلات ابتدایی وارد دبیرستان خصوصی شوند.
مدارس خصوصی در آفریقای جنوبی
برخی از قدیمیترین مدارس آفریقای جنوبی، مدارس خصوصی کلیسا هستند که توسط مبلغان مذهبی در اوایل قرن نوزدهم تأسیس شدند. بخش خصوصی از آن زمان تاکنون رشد کرده است. پس از لغو آپارتاید، قوانین حاکم بر آموزش خصوصی در آفریقای جنوبی به طور قابل توجهی تغییر کرد. قانون مدارس آفریقای جنوبی در سال 1996 دو دسته از مدارس را به رسمیت می شناسد: "عمومی" (تحت کنترل دولت) و "مستقل" (که شامل مدارس خصوصی سنتی و مدارسی است که به صورت خصوصی اداره می شوند).
مدارس خصوصی در سوئد
در سوئد، دانش آموزان در انتخاب یک مدرسه خصوصی آزاد هستند و مدرسه خصوصی همان مبلغی را که مدارس شهرداری دریافت می کند، دریافت می کند. بیش از 10 درصد از دانشآموزان سوئدی در سال 2008 در مدارس خصوصی ثبتنام کردند. سوئد در سطح بینالمللی برای این مدل مدرسه نوآورانه شناخته شده است که به دانشآموزان سوئدی این فرصت را میدهد تا مدرسه مورد علاقه خود را انتخاب کنند. به عنوان مثال، بزرگترین مدرسه زنجیره ای ("مدرسه دانش")، 30 مدرسه و یک محیط مبتنی بر وب را ارائه می دهد، 700 کارمند دارد و نزدیک به 10000 دانش آموز را آموزش می دهد.
مدارس خصوصی در بریتانیای کبیر
مدارس خصوصی به دلیل آزادی عمل به عنوان مدارس مستقل نیز شناخته می شوند. مدارس مقدماتی در انگلستان و ولز دانش آموزان تا 13 سال را برای ورود به مدارس دولتی آماده می کنند. در اسکاتلند، جایی که سیستم آموزشی همیشه از بقیه بریتانیای کبیر جدا بوده است، اصطلاح "مدرسه دولتی" از نظر تاریخی برای اشاره به مدارس دولتی برای عموم مردم استفاده می شد. بر اساس راهنمای مدارس خوب، حدود 7 درصد از کودکانی که در انگلستان تحصیل می کنند در مدارس شهریه ای و 13 درصد در سطح A هستند. برخی از مدارس مستقل تک جنسیتی هستند، اگرچه این امر در حال کمتر شدن است.
در انگلستان و ولز، مدارس مستقل معتبرتر به عنوان "مدارس دولتی" شناخته می شوند که گاهی به مدارس دولتی اصلی و فرعی تقسیم می شوند. اصطلاح "مدرسه دولتی" در اصل به این معنی بود که مدرسه برای عموم باز است (در مقابل معلمان خصوصی یا مدرسه در مالکیت خصوصی). بسیاری از مدارس خصوصی به طور فعال با مدارس دولتی معتبر (از جمله دبیرستان های دولتی و مدارس تک جنسیتی) در موفقیت های تحصیلی رقابت می کنند. بسیاری از مؤسسات قدیمی و مشهور جهانی در انگلستان وجود دارند که به عنوان الهام بخش اکثر مدارس از نوع خود در خارج از کشور بودند. این مدارس عبارتند از کالج وینچستر، ایتون، مدرسه سنت پل، مدرسه هارو، مدرسه وست مینستر و مدرسه راگبی. بازرسی مدارس مستقل به طور منظم گزارش هایی را در مورد کیفیت آموزش در تمام مدارس مستقل منتشر می کند.
در اسکاتلند، مدارسی که بودجه دولتی ندارند به عنوان مدارس مستقل یا خصوصی شناخته می شوند. مدارس مستقل همچنین ممکن است مدارس تخصصی یا ویژه باشند - مانند برخی از مدارس موسیقی، مدارس آموزش اشتاینر والدورف، یا مدارس آموزش ویژه. مدارس مستقل اسکاتلند در حال حاضر بیش از 31000 دانش آموز را آموزش می دهند و تقریباً 3500 معلم را استخدام می کنند. مدارس توسط شورای مدارس مستقل اسکاتلند نمایندگی می شوند. همه مدارس هنوز توسط بازرسی دولتی، آموزش اسکاتلند و بازرسی مراقبت بازرسی می شوند. مدارس مستقل در اسکاتلند که موسسات خیریه هستند، تحت یک آزمون خاص از سوی دفتر تنظیم کننده خیریه اسکاتلند قرار می گیرند، که برای نشان دادن منافع عمومی مدارس طراحی شده است.
مدارس خصوصی در ایالات متحده آمریکا
در ایالات متحده، اصطلاح "مدرسه خصوصی" را می توان به درستی برای هر مدرسه ای که امکانات و بودجه برای آن توسط دولت فدرال، ایالتی یا محلی ارائه نشده است، به کار برد. برخلاف "مدرسه دولتی" که توسط دولت یا در مورد "مدارس منشور" به طور مستقل با بودجه و مقررات دولتی اداره می شود. اکثر مدارس خصوصی در ایالات متحده توسط مؤسسات و سازمانهای مذهبی اداره میشوند.
مدارس مستقل در ایالات متحده بخش کوچکی از جمعیت سن مدرسه (کمی بیش از 1٪ از کل جمعیت سن مدرسه) را آموزش می دهند. تمایز اساسی بین مدارس مستقل و سایر مدارس خصوصی، خودمختاری و استقلال مالی است، یعنی مدارس مستقل مالک، اداره و تأمین مالی خود هستند. در مقابل، مدارس دولتی توسط دولتهای محلی و ایالتی تأمین مالی و اداره میشوند، و اکثر مدارس محلی تحت مالکیت، اداره و تأمین مالی مؤسسات مذهبی هستند. مدارس مستقل ممکن است وابسته به مذهب یا مذهب خاصی باشند. با این حال، برخلاف مدارس محلی، مدارس مستقل مالکیت شخصی دارند و توسط هیئت امنای مستقل اداره می شوند.
در ایالات متحده، تعداد کالجها و دانشگاههای خصوصی بیشتر از دانشگاههای دولتی است، اگرچه دانشگاههای دولتی تعداد دانشجویان بیشتری را ثبتنام میکنند. سازمان عضویت برای مؤسسات آموزش عالی مستقل، انجمن ملی کالجها و دانشگاههای مستقل است.